Ҷумҳурии Федеративии Олмон

Иқтисоди Тоҷикистон дар 10-гонаи беҳтаринҳо

Мақола оид ба рушди иқтисод дар Тоҷикистон, ки дар сомонаи расмии
Палатаи иқтисодии Австрия нашр ва дар ВАО-и олмонизабон паҳн шудааст.
Матни аслро бо забони олмонӣ ин ҷо пайдо хоҳед кард.

Ҳамкориҳои Тоҷикистону Австрия дар бахши воридсозии фанновариҳои муоcир тақвият меёбанд.  Ширкати Андритс ва ҷалби он дар лоиҳаҳои энерегетикии Тоҷикистон намунаи ин ҳамкориҳо мебошад. Тоҷикистон бо иқтисоди 8,5 миллиард доллариаш дар арсаи ҷаҳон ба яке аз иқтисодҳои мардумии бо маром рушдкунанда тааллуқ дорад.  Дар нӯҳ моҳи соли 2018 рушди иқтисод  дар маҷмӯъ 7,1 фоизро ташкил намуд. Афзоиши рушди устувор дар ҳаҷми 7 фоиз дар ду соли минбаъда низ пешбинӣ гардидааст. Коҳиш ёфтани вуруди сармояҳои хориҷӣ ба кишвар дар натиҷаи буҳронҳои молиявӣ дубора дар ҳоли беҳтаршавӣ қарор дорад. Тоҷикистон устувории асъори миллиро таъмин намуда, бо густариши истеҳсолоти ватанӣ воридот аз хориҷи кишварро коҳиш дода истодааст. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар рафти Форуми байналмилалии соҳибкории Душанбе, ки моҳи октябри соли 2018 баргузор гардид, ба аҳамияти соҳибкорӣ дар рушди иқтисод, ташкили ҷойҳои корӣ ва рифоҳи ҷомеа таъкид карда, аз соҳибкорон даъват ба амал овард, ки муносибатро бо мизоҷон беҳтар намуда, дар робита бо ҳифзи муҳити зист масъулиятшинос бошанд. Ҳукумати Тоҷикистон тасмим дорад бо рушд додани иқтисод маҳсулоти воридотиро ба маҳсулоти истеҳсоли ватанӣ иваз намуда, соҳаҳои энергетика ва сайёҳиро густариш диҳад. Фош ва бартараф кардани иқтисоди соягӣ низ аз ҳадафҳои Ҳукумат ба ҳисоб меравад. Татбиқи ислоҳоти ба нақшагирифташуда ба вуруди сармояи хориҷӣ мусоидат расонад.

Танҳо 7 фоизи ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки дорои 9 милион аҳолӣ буда аз лиҳози ҳаҷм ба ними ҳудуди Австрия баробар аст, барои кишоварзӣ муносиб мебошад. Дар пешбурди иқтисоди кишвар омилҳои беруна, аз қабили интиқоли маблағҳои муҳоҷирони мавсимӣ аз Федератсияи Россия нақши муайян дорад. Тоҷикистон дар ҷаҳон дорои бузургтарин захираҳои истифоданашудаи обӣ буда, аз ин рӯ кишвар мехоҳад бо истифода аз содироти барқ даромади асъорро афзоиш диҳад. Лоиҳаи САSА 1000 оид ба бунёди хатти баландшиддати барқ имкон медиҳад, ки Тоҷикистон барқи изофавии худро ба Афғонистону Покистон интиқол диҳад. Неругоҳи барқи обии Роғун, ки аз рӯи тахминҳо ҳудуди 4 миллиард доллар арзиш ва сохтмонаш ҳоло идома дорад, қарор аст аз ҳисоби маблағҳои буҷетӣ сохта шавад.     

Фурсатҳо барои Австрия дар соҳаҳои кишоварзӣ, энергетика ва сайёҳӣ.

Австрия дар Тоҷикистон аз эътибори хосса бархурдор буда, ҳамчун шарики боэътимод қадр мегардад.  Воридшавии технологияҳои мусоир ва фанновариҳои ширкатҳои Австрия қабл аз ҳама дар бахшҳои коркарди маъданҳои кӯҳӣ, энергетика, кишоварзӣ, иттилоот ва коммуникатсия, инчунин сайёҳӣ вуҷуд дорад. Аз зумра лоиҳаҳо, аз қабили  таъсиси корхонаҳои коркарди маҳсулоти ширӣ, маҳсулоти кишоварзӣ ва лоиҳаҳои сайёҳӣ бо маблағгузории созмонҳои байналмилалӣ татбиқ мегарданд. Миёни бародаршаҳрҳои Клагенфурт ва Душанбе робитаҳои судманд ва ҳамкориҳои густарда ба роҳ монда шудааст. Дар мавзеи ба пойтахти кишвар наздики Сафеддара барои интиқоли истироҳаткунандагон ба масирҳои лижаронии баландкуҳҳо хатҳои дусамтаи интиқолии (лифтҳои) истеҳсоли Австрия насб гардидаанд.

Афзоиши шумораи сайёҳон дар соли гузашта то чи андоза муҳим будани ин соҳа барои иқтисоди Тоҷикистонро собит намуд. Таҷдиди НБО-и Норак бо ҷалби ширкати маъруфи австриягии Андритс Ҳидро намунаи волои ҳамкориҳои ҳар ду кишвар ба ҳисоб меравад.

Таваҷҷуҳи афзоянда ба таъсиси Стартапҳо

Ҳукумат дар талоши таъсиси эко-системаҳо барои соҳибкорони ҷавон мебошад. Мутаносибан таваҷҷуҳ барои таъсиси стартапҳо (Startup) дар ҳоли афзоиш аст. Ба вуҷуд овардани чунин муассисаҳо ғолибан дар соҳаҳои фанновариҳои иттилоотӣ, тиҷорат ва кишоварзӣ ба роҳ монда шудаанд. Имкониятҳои хуби сармоягузорӣ дар сохторҳои рақамӣ вуҷуд доранд, чун онҳо ба   сармояҳои бузурги ибтидоӣ эҳтиёҷ надоранд.  Намунаи Стартапи тоҷикӣ Ширкати Алиф ФИН ТЕХ мебошад, ки 4 сол пеш созмон дода шуда, иҷозатномаи хизматрасониҳои бонкиро ба даст овардааст.  Ширкати мазкур новобаста аз ҷавон буданаш аллакай 20.000 нафар мизоҷон дошта, теъдоди кормандони он ҳамакнун б а 150 нафар расидааст. Барномаҳои компютерии ширкат бо фанновариҳои мутахассисони тоҷик роҳандозӣ шудаанд.

Содироти Австрия ба Тоҷикистон дар ҳаҷми то 1 миллион евро буда, имкони зиёд кардани он вуҷуд дорад. “Шарти асосии воридшавии босамар ба бозорҳои Тоҷикистон ҳамкори бо шарикони маҳаллӣ ба ҳисоб меравад. Ширкатҳои ба ин бозор воридшаванда бояд навовариҳои соҳибкорони ҷавони тоҷикиро дарёфт карда аз онҳо истифода баранд. Имконияти беҳтарину мусоиди воридшавӣ ба бозори ин кишвар иштирок дар ҳамоишҳои иқтисодӣ, инчунин истифода аз роҳбаладии Маркази иқтисоди хориҷии Австрия дар Алмаато, ҳамзамон масъули ҳамкориҳо бо Тоҷикистон ба ҳисоб меравад.

Д-р Рудолф Талер
Палатаи иқтисодии Австрия
Маркази иқтисоди хориҷӣ дар Алмаато 
Tел. +7 727 2251484 
rudolf.thaler@advantageaustria.org 


Минтақаҳои озоди иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон

Бо максади фароҳам овардани шароити мусоид барои ҷалб намудани сармояҳои хориҷӣ, технология, махорати рохбари ва сохтани инфрасохтори замонави, ҳали проблемаҳои, ки ба сохтани ҷойҳои нави корӣ машғуланд, инчунин таъмин намудани бозори дохили бо маводҳо ва молҳои ниёзи, ки барои истеҳсолот ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии аҳоли Қонун Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи минтақаҳои озоди иқтисодӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва «Қарор оиди минтақаҳои озоди иқтисодӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» қабул гардиданд. Дар ҳоли ҳозир дар қаламравии Ҷумҳурии Тоҷикистон 4 минтақаҳои озоди иқтисодӣ вучуд доранд - “Сугд”, “Панч”, “Дангара” ва “Ишкошим”.

Mehr…

Хусусиятҳои танзими гумрукӣ дар минтақаҳои озоди иқтисодӣ

1. Минтақаи озоди иқтисодӣ қисми минтақаи гумрукии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. Моли дар ҳудуди минтақаи озоди иқтисодӣ ҷойгиршуда бо мақсади озод намудан аз боҷҳои гумрукӣ ва андозҳо, инчунин манъ ва маҳдудкуниҳои дорои хусусияти иқтисодӣ, ки тибқи санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян шудаанд, ҳамчун моли берун аз қаламрави гумрукии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷойгиршуда ҳисобида мешавад.

2. Ба минтақаи озоди иқтисодӣ молҳои хориҷӣ ва ватанӣ бе пардохти боҷҳои гумрукӣ ва андозҳо, инчунин бе истифодаи манъ ва маҳдудкуниҳои дорои хусусияти иқтисодӣ, ки тибқи санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян шудаанд, ворид карда мешаванд.

3. Воридоти таҷҳизоти истеҳсолӣ, сохтмонӣ ва молҳои зарурӣ барои ташкили инфрасохтори минтақаҳои озоди иқтисодӣ аз ҷониби субъектҳо ва маъмурияти минтақаҳои озоди иқтисодӣ аз пардохти андоз ва боҷҳои гумрукӣ озод мебошад. Номгӯйи чунин молҳо  аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар карда мешавад.

4. Ҳангоми аз ҳудуди минтақаи озоди иқтисодӣ ба беруни Ҷумҳурии Тоҷикистон интиқол додани мол, андозҳо ва боҷҳои гумрукӣ, ба истиснои хироҷи барасмиятдарории гумрукӣ ситонида намешаванд, манъ ва маҳдудкуниҳои дорои хусусияти иқтисодӣ татбиқ намегарданд.

5. Ҳангоми  аз ҳудуди минтақаҳои озоди иқтисодӣ ба қисми дигари ҳудуди гумрукии Ҷумҳурии Тоҷикистон интиқол додани мол андозҳо ва боҷҳои гумрукӣ ситонида мешаванд ва чораҳои манъ ва маҳдудкуниҳои дорои хусусияти иқтисодӣ, ки мутобиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар карда шудаанд, тибқи шартҳои низоми гумрукии қабулгардида татбиқ карда мешаванд.

6. Муайян намудани кишвари истеҳсолкунанда нисбати молҳои дар минтақаи озоди иқтисодӣ истеҳсолшуда ва ба он интиқолшаванда мутобиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ва санадҳои ҳуқуқии байналмилалие, ки Тоҷикистон онҳоро эътироф намудааст, амалӣ карда  мешавад.
7. Тартиби барасмиятдарории гумрукӣ ва баҳисобгирии молро дар ҳудуди минтақаи озоди иқтисодӣ қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян менамояд.

Хусусиятҳои андозбандӣ дар минтақаи озоди иқтисодӣ

1. Низоми андози фаъолияти минтақаи озоди иқтисодӣ тартиб ва шартҳои андозбандии имтиёзноки фаъолияти субъектҳоро дар ҳудуди ин минтақа муқаррар мекунад.

2. Дар ҳудуди минтақаҳои озоди иқтисодӣ фаъолияти соҳибкорӣ, новобаста ба шаклҳои моликият, аз пардохти ҳама гуна андозҳо, ки дар Кодекси андози Ҷумҳурии Тоҷикистон пешбинӣ гардидаанд, ба ғайр аз андози иҷтимоӣ  ва андоз аз даромади шахсони воқеӣ озод карда мешавад.

3. Андози иҷтимоӣ ва андоз аз даромади шахсони воқеии минтақаҳои озоди иқтисодӣ мутобиқи Кодекси андози Ҷумҳурии Тоҷикистон мустақилона ҳисоб ва пардохт карда мешаванд.

4. Андоз аз даромади шахсони воқеӣ барои мутахассисони хориҷӣ - ғайрирезидентони Ҷумҳурии Тоҷикистон бо тартиби дар Кодекси андози Ҷумҳурии Тоҷикистон муқарраргардида пардохт карда мешавад.
5. Пардохти пурра ва саривақтии андози иҷтимоӣ ва андоз аз даромади шахсони воқеии минтақаҳои озоди иқтисодиро  мақомоти андоз назорат мекунад.
6. Даромади бадастомадаи сармоягузорони хориҷӣ ва музди меҳнати коргарони хориҷӣ, ки бо асъори хориҷӣ пардохт шудааст, бидуни монеа метавонанд ба хориҷи кишвар интиқол дода шаванд ва дар ин маврид онҳо аз андоз озод мебошанд.

7. Имтиёзҳои андозӣ танҳо ба он қисми фаъолияти субъектҳо, ки дар ҳудуди минтақаи озоди иқтисодӣ анҷом дода мешаванд, амал мекунанд. Андозбандии фаъолияти берун аз ҳудуди минтақаҳои озоди иқтисодӣ дар асосҳои умумӣ мутобиқи қонунгузории андози Ҷумҳурии Тоҷикистон  амалӣ мегардад.

8. Субъектҳои минтақаи озоди иқтисодӣ андозсупоранда буда, баҳисобгирии фаъолияти молиявию хоҷагидориро мустақилона пеш мебаранд.

9. Дар ҳудуди минтақаи озоди иқтисодӣ объектҳои андозбандӣ, ки ба субъектҳои  минтақаи озоди иқтисодӣ тааллуқ надоранд, мутобиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон андозбандӣ карда мешаванд.

Минтақаи озоди иқтисодӣ “Суғд”

Минтақаи озоди иқтисодии “Суғд” дар шаҳри Хуҷанд ҷойгир буда, масоҳати он 320 гектарро ташкил медиҳад. Дар Минтақаи озоди иқтисодии “Суғд” 18 субъект ба қайд гирифта шудааст, ки аз онҳо 11 субъектро корхонаҳои ватанӣ ва 7 субъектро корхонаҳои муштарак бо иштироки корхонаҳои Тоҷикистону-Лаҳистон, Русия, Кипр, Туркия ва Чин ташкил медиҳад. Дар МОИ “Суғд”махсулот бо монанди гелио коллекторҳои офтобӣ, қубурҳои пластикӣ, ноқилҳои барқӣ, рангҳои деворӣ ва колерҳо, профилҳои пластикӣ барои дару тиреза, куттиҳои пластмасӣ барои нигоҳдоштани меваҳои тару тоза, истеҳсоли маҳсулоти гӯштӣ ва ғайраҳо истеҳсол карда мешавад.

Дар моҳҳои январ-сентябри соли 2013 дар Минтақаи озоди иқтисодии “Суғд”, 9 корхонаи саноатӣ фаъолият намуда, ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ 29422,9 ҳазор сомониро ташкил кард. Аз он ҷумла корхонаҳои саноати ҶММ “Реал” ба маблағи 2684,6 ҳазор сомонӣ, ҶММ “Фучен Миндонг”- 413,2 ҳазор сомонӣ, ҶММ “Равзана Пластик”- 2419,0 ҳазор сомонӣ, ҶММ “Некон” ба маблағи - 207,5 ҳазор сомонӣ, КМ “Силкоат Бойя”- 6167,1 ҳазор сомонӣ, КМ “ Стар Пласт”- 8650,6 ҳазор сомонӣ, ҶММ “Сохтмони идоракунии №-1” 80,1 ҳазор сомонӣ, ҶММ КМ “Офарин алюминиум”-7988,8 ҳазор сомонӣ, ҶММ “Саҳи Хуҷанд”- 812,0 ҳазор сомонӣ маҳсулот истеҳсол намудаанд.

Дар моҳҳои январ-сентябри соли 2013 дар Минтақаи озоди иқтисодии “Суғд”, ҶММ “Дусти Амирхон” ба маблағи 439,2 ҳазор сомонӣ, ҶММ КМ “Скорут Таҷ”- 200,0 ҳазор сомонӣ, ҶММ КМ “Офарин Алюминиум”- 9076,4 ҳазор сомонӣ, филиали ҶММ “ Триада” – 1426,8 ҳазор сомонӣ, ҶММ “Кристал Мозаик”- 653,0 ҳазор сомонӣ, ҶММ “ Насоскомплект” ба маблағи -736,5 ҳазор сомонӣ, ҶММ”Хизмати”- 80,9 ҳазор сомонӣ, ҶММ “Азияхимпродукт” ба маблағи 556,1 ҳазор сомонӣ корҳои хизматрасонии пулакӣ ва гардиши савдоро иҷро намуданд.

Минтақаи озоди иқтисодӣ “Данғара”

Минтақаи озоди иқтисодии “Данғара” дар ноҳияи Данғараи вилояти Хатлон ҷойгир буда, масоҳати он 521,3 гектарро ташкил медиҳад. Дар моҳҳои январ-сентябри соли 2013 дар Минтақаи озоди иқтисодии”Данғара”, ҶСШП “Ю и Ф сервис” ба маблағи 265,7 ҳазор сомонӣ маҳсулот истеҳсол карда шудааст.

Минтақаи озоди иқтисодӣ “Ишкошим”

Минтақаи озоди иқтисодии “Ишкошим” дар ноҳияи Ишкошими ВМКБ ҷойгир буда, масоҳатион 200 гектарро ташкил медиҳад. Дар моҳҳои январ-сентябри соли 2013дар Минтақаи озоди иқтисодии Ишкошими ВМКБ барои сохтмони иншоотҳо 396, 4хазор сомонӣ маблағ аз худ карда шудааст.

Минтақаи озоди иқтисодӣ “Панҷ”

Минтақаи озоди иқтисодии “Панҷ”дар ноҳияи Қумсангири вилояти Хатлон ҷойгир буда, масоҳати он 401,6 гектарро ташкил медиҳад. Дар Минтақаи озоди иқтисодии “Панҷ”6 субъект ба қайд гирифта шудааст, вале истеҳсоли маҳсулот ба қайд гирифта нашудааст.

Weniger…

Садо ва симо (онлайн)

Суроғаи мо:

Perleberger Str. 43
D-10559 Berlin
Telefon: +49 30 347930-0
Telefax: +49 30 347930-29
info@botschaft-tadschikistan.de